“Karadeniz’in Karanlık Gecesi: Mustafa Suphi ve Yoldaşları 105. Yılında”

HABER: Selda KARAFAZLI
(RİZE)- Trabzon açıklarında öldürülen Türkiye Komünist Partisi’nin ilk başkanı Mustafa Suphi ve yoldaşlarının katledilişinin 105.yıldönümünde Rize Fındıklı’da anıldı.
ESP – EMEP – HALKEVLERİ – SOL PARTİ – EMEKLİ MECLİSİ – PDD temsilcilerinin katıldığı anma etkinliğine yapılan basın açıklamasını EMEP Rize il başkanı Hasan Zorlucan okudu.
“Mustafa Suphi ve yoldaşları ırkçı ve faşist güçlerin saldırılarına maruz kalmıştır”
Zorlucan , “Yaşadığımız bu topraklarda ilericiler, devrimciler ve komünistler, tarih boyunca defalarca bu ve benzeri katliamlarla karşı karşıya kalmıştır. Bunlardan biri de 15’lerin Karadeniz’de katledilmesidir.
Mustafa Suphi, Türkiye Komünist Partisi’nin kurucu üyesi ve Merkez Komitesi Sekreteri olarak görev yaptığı dönemde, Türkiye’de cumhuriyetin kuruluş aşamasında ülkeye davet edilmiştir. Sovyetler Birliği’nden Erzurum’a gelen Mustafa Suphi ve yoldaşları, burada ırkçı ve faşist güçlerin saldırılarına maruz kalmıştır. Olayların büyümesi üzerine Ankara Hükümeti, gelen heyeti oradan alarak Trabzon üzerinden yeniden Sovyet topraklarına gönderme kararı almıştır.
Alınan bu karar doğrultusunda TKP heyeti Trabzon Limanı’na getirilmiş, burada faşist Topal Osman’ın katliam çetesine bağlı Kahya Yahya çetesine ait bir tekneyle Karadeniz’e açılmıştır. 29 Ocak 1921 gecesi, Sürmene açıklarında çete üyeleri tarafından vahşice öldürülerek denize atılmış ve katledilmişlerdir.

“15’lerin Karadeniz’de Katledilmesi Tarihin Kara Sayfalarından Biri”

Heyette bulunan ve aynı zamanda Mustafa Suphi’nin eşi olan Maria Suphi ise sağ olarak esir alınmış; Trabzon ve çevresinde çeşitli işkencelere maruz bırakılmıştır. Yaşadığı ağır travmaların ardından akıl sağlığını yitiren Maria Suphi de ne yazık ki hayatını kaybetmiştir.
Dönemin Ankara Hükümeti’nin bilgisi dâhilinde, İttihat ve Terakki güçleri tarafından organize edilen ve Topal Osman çetesi eliyle gerçekleştirilen bu katliamda yaşamını yitiren 15’leri, katliamın 105’inci yılında bir kez daha anıyoruz. Onların umutlarını ve ideallerini yaşatacağımıza söz veriyoruz.
İnsanlık onuru işkenceyi yenecek, Devrim şehitleri ölümsüzdür” ifadelerine yer verdi.
NE OLMUŞTU?
Mustafa Suphi ve 14 yoldaşı, 10 Eylül 1920’de Bakü’de gerçekleşen kongre ile kurulan Türkiye Komünist Partisi’nin faaliyetlerini Anadolu’ya taşımak için 28 Aralık 1920’de Bakü’den Anadolu’ya, Kars’a geçti. Anadolu’ya adım atar atmaz hükümet tarafından organize edilen bir tertibin içine düşen komünistler, zorla önce Erzurum’a sonra da Trabzon Maçka’ya sevk edildi. Burada Yahya Kaptan’ın başında olduğu çetenin saldırıları ile bindirildikleri kayıklarda Karadeniz açıklarında katledildiler.