Ana Sayfa Arama Galeri Video Yazarlar
Üyelik
Üye Girişi
Yayın/Gazete
Yayınlar
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu Namaz Vakitleri Puan Durumu
WhatsApp
Sosyal Medya
Uygulamamızı İndir

AKP’li belediyenin sayıştay raporu: İhalesiz satışlar, eksik kayıtlar

 22 yıldır AKP yönetimde olan Erzurum Büyükşehir Belediyesi’nin sayıştay raporunda
 22 yıldır AKP yönetimde olan Erzurum Büyükşehir Belediyesi’nin sayıştay raporunda 9 milyarlık TL’yi bulan ihaleler, ihalesiz yapılan taşınmaz satışları ve eksik kayıtlar dikkat çekti.
AKP tarafından 22 yıldır yönetilen Erzirom Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılı Düzenlilik Denetim Rapor yayımlandı. 125 sayfalık denetim raporunda, muhasebe kayıtlarından ihale süreçlerine, belediye şirketleriyle yapılan işlemlerden yasal zorunluluklara kadar uzanan 35 ayrı bulgu yer aldı. Sayıştayın raporunda, ihale rekabetini etkileyen uygulamalardan stok ve taşınmaz kayıtlarındaki uyumsuzluklara, belediye şirketlerine aktarılan kaynaklardan kadın ve çocuk konukevi açılmamasına kadar birçok başlık yer aldı.
Raporda, ihale ve hakediş süreçlerinde de bulgulara dikkat çekilerek, mal, hizmet ve yapım işi sözleşmelerinde hakediş ödemeleri için 6 ay, 1 yıl ve 2 yıla varan vadeler öngörülmesine karşın fiili ödemelerin çok daha kısa sürelerde yapıldığı belirtildi. Belediye şirketlerinin hakediş alacaklarının aylık ortalama yüzde 72,94’ünün tahakkuk ettiği ayda ödendiği bazı özel sektör firmalarının hakedişlerinin tahakkuk ettiği gün veya birkaç gün içinde ödendiği, 4 yüklenicinin 94 milyon 525 bin TL’lik alacağının belediye şirketlerine verilen temliklerle, 265 milyon 775 bin TL’lik hakediş borcunun ise arsa satış gelirlerinden mahsup edilerek vadesinden önce ödendiği kaydedildi.
İHALELERE TEK TEKLİF
Raporda, 2025’te 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelerle 9 milyar TL’lik işin sözleşmeye bağlandığı, bunun 6,3 milyar TL’sinin belediye şirketleriyle yapıldığı ve bu tutarın 4 milyar TL’lik kısmında belediye şirketlerinin tek teklif sahibi olduğu belirtildi.
İŞLER YÜKSEK BEDELLERLE YAPTIRILDI 
Raporda, belediyenin yol ve yapım ihalelerinde yaklaşık maliyet ve rekabetine de dikkat çekildi. Yol yapım ihalelerinde kamu birim fiyatları yerine piyasa fiyat araştırmasına gidilmesi, ihale dokümanında şart koşulan özel bir aracın Erzirom’da yalnızca belediye şirketinde bulunması ve ödeme sürelerindeki farklı uygulamalar nedeniyle rekabetin oluşmadığı, işlerin yüksek bedellerle yaptırıldığı ifade edildi.
Raporda yine inşaat işlerinde sözleşme türüne de yer verildi. Belediye’nin uygulama projesi hazırlanarak anahtar teslim götürü bedel usulüyle ihale edilmesi gereken sosyal konut, işyeri, hizmet binası, cami ve benzeri bina yapım işlerinin bir kısmının birim fiyat sözleşmesi ile ihale edildiği belirtildi. Raporda bitüm ve Sıkıştırılmış Doğal Gaz (CNG) alımlarında maliyet hesapları da yer aldı. Bitüm alım ihalesinde TÜPRAŞ satış fiyatına mevzuatta yer almayan yüzde 20 yüklenici kârı eklendikten sonra nakliye bedelinin ilave edildiği ve CNG alım ihalesinde ise Erzirom’da üretim ve satışı yapan tek firmanın belediyenin yüzde 100 iştiraki olduğu ortamda yaklaşık maliyetin piyasa verilerinin üzerinde belirlendiğine yer verildi.
KAPALI İHALE 
Denetim raporunda kısmi teklif ve alımların bölünmesine de yer verildi. Akaryakıt ve CNG alımlarının farklı lisansların gerektirmesine rağmen kısmi teklife kapalı yapıldığı, binek otomobiller ile iş makinelerinin aynı ihalede ve kısmi teklife kapalı şekilde kiralandığı belirtildi. Ayrıca bazı alımların doğrudan temin limitinin altında kalmak amacıyla kısımlara bölündüğü 2025’te 21/f ve 22/d kapsamındaki hizmet alımlarının bütçe ödeneğinin yüzde 10’luk sınırını Kamu İhale Kurumu uygun görüşü olmadan yüzde 13,88 ile 99 milyon 963 bin TL aşım geçtiği ifade edildi.
KALEMLER ARASINDA TUTARSIZLIK 
Raporda dikkat çeken bir diğer bulgu ise ihalelerinin iptali ve alt yükleniciler ve hakedişler. Bazı ihalelerin somut gerekçeler olmaksızın “Nitelik ve miktar değişikliği” gerekçesiyle iptal edildiği, bazı yapım işlerinde idare onayı olmadan alt yüklenici çalıştırıldığı, yeni birim fiyatlı kalemlerde başlangıç imalat miktarı belirlenmeden revize birim fiyat mekanizmasının işletilemediği, sulama tesisi işinin birinci hakedişinde boru temini, döşeme işçiliği ve kazı kalemleri arasında tutarsızlık bulunduğu ve park bakım-onarım yapım işinde çim biçme gibi personel çalıştırılmasına dayalı hizmet niteliğinde iş kalemine yer verildiği tespit edildi.
EÜTS İHALESİZ ŞEKİLDE BELEDİYE ŞİRKETİNE DEVREDİLDİ 
Belediye’nin şirketleri, taşınmazler ve ulaşımda da tespit edilen bulgularda yer aldı. Belediye şirketine devredilen gelirleri, belediye şirketine bırakılan Palandöken Kayak Merkezi ve turistik tesislere ilişkin 70 milyon 259 bin TL tutarındaki bakım, onarım ve yedek parça alım bedellerinin belediye bütçesinden ödendiği kaydedildi. Toplu ulaşımda Elektronik Ücret Toplama Sistemi (EÜTS) gelir toplama ve paylaştırma işinin hizmetin bütününden ayrılarak ihalesiz şekilde belediye şirketine devredildiği, kredi/banka kartı işlemlerinden sözleşmedeki yüzde 3’lük oranın üzerinde yüzde 5 ve yüzde 5,4 komisyon kesildiği ve ulaşım gelirlerinin önce yüklenici/havuz hesapları üzerinden yürütüldüğü yer aldı.
İHALESİZ VERİLEN TAKSİ DURAKLARI VE TAŞINMAZLAR
Raporda belediye meclisince alınan sermaye artış kararlarının encümene havale edilmesi ve değerleme süreçleri nedeniyle 1 aylık yasal sürede muhasebeleştirilmediği, nakdi, sermaye taahhütlerinden ödenmemiş olanların 142 milyon 240 bin TL tutarınca 320 bütçe emanetleri hesabına aktarıldığı ifade edildi. Yüklenicilerin belediye şirketlerine yaptığı alacak devirlerinin de borç-alacak ilişkisi bakımından hukuki amacını sağlamadığı belirtildi. Taşınmaz kiralamalarının da yer aldığı raporda, belediyeye ait 25 taşınmazın belediye şirketlerine 2886 sayılı Kanun’un 51/g maddesi kapsamında pazarlık usulüyle kiraya verildiği, ildeki 51 taksi durağının tamamının ve 28 ATM alanının 10’u yürürlükte protokolle, 18’i süresi dolan protokol üzerinden ihalesiz şekilde ecrimisil veya işgal harcı karşılığı kullandırıldığı, 21 taşınmazın ise ihalesiz ecrimisil ile kullandırıldığı tespit edildi.
Şirkete devredilen 10 otoparktan 4’ünde oto yıkama bölümlerinin de ihalesiz üçüncü kişilere kiralandığı kaydedildi.
TAHAKKUK KAYITLARI SİLİNDİ 
Ticari plakalar ve yol dizaynına da dikkat çekilen raporda,  95 M, 820 T ve TT, 545 S, 278 D ve 23 K plakanın ihalesiz ve süresiz kullandırılmaya devam edildiği, yol yapım işlerinde ise imalata başlanmadan önce karışım dizayn raporlarının hazırlanmadığı bildirildi. 2024 kapanış kayıtları ile 2025 açılış kayıtları arasında bazı alacak hesaplarında 1,32 milyon TL ve 67,06 milyon TL’lik farklar bulunduğu, Makine İkmal ambarında yıl sonu sayımının 2026’ya sarkması nedeniyle 150 İlk Madde ve Malzeme hesabının hatalı olduğu ve 25 Maddi Duran Varlıklar hesabında eksik kayıtlar bulunduğu belirtildi. Kavak Konutları projesine ilişkin 3 milyon 304 bin TL’lik konut satışı alacağına dair tahakkuk kayıtlarının gerekçesiz silindiği, EÜTS havuz hesabı hareketlerinin ve yüzde 4 komisyon kesintisinin muhasebe/gider kayıtlarına yansıtılmadığı ifade edildi.
İCRA ÖDEMESİNDE VERGİ BORCU SORGULANMASI ATLANDI 
Belediyenin borç ve tahsilat oranlarına da raporlarda yer aldı. Rapora göre, Personel şirketine yapılan hakedişlerde vadesi geçmiş vergi ve SGK borcu sorgulaması yapılmadığı, 11 icra ödemesinde vergi borcu sorgulamasının atlandığı kaydedildi. İlan ve reklam vergisi yüzde 43,25 diğer idari para cezaları yüzde 46,61 ilan ve reklam gelirleri  yüzde 50,78, ecrimisil  yüzde 67,14 ve diğer taşınmaz kira gelirlerinde  yüzde 72,91 tahsilat/tahakkuk oranlarının düşük kaldığı aktarıldı.
KADIN VE ÇOCUK KONUKEVİ AÇILMADI
Erzirom Büyükşehir Belediyesi’nin tahsis edilen 5 iç denetçi kadrosundan 4’ünün boş olduğu, iç denetim biriminin oluşturulamadığı ve iç denetim raporunun düzenlenmediği belirtildi. Ayrıca 5393 sayılı Kanun gereği büyükşehir belediyelerinin açmak zorunda olduğu kadın ve çocuk konukevinin Erzirom’da bulunmadığı kaydedildi.
MA / Zeynep Durgut